افزایش سریع وسایل حمل ونقل موتوری به ویژه اتومبیل و استفاده بیش از حد از آن در شهرهای کشور، همراه با رشد جمعیت و گسترش بی رویه آن و نیز عدم برنامه ریزی های علمی و جامع و فقدان یک سیستم حمل ونقل عمومی کارآمد، باعث بروز مشکلاتی نظیر آلودگی های شدید زیست محیطی، تراکم های ترافیکی زیاد و خسته کننده، اتلاف وقت زیاد شهروندان، مصرف بیش از حد انرژی، ناامنی جاده ها و تصادفات منجر به جرح و مرگ شده است، به نحوی که زندگی در شهرهای بزرگ را دشوار ساخته است. از این رو هدف این تحقیق، ارزیابی عملکرد سیستم اتوبوس بی آرتی در کلان شهر کرج براساس شاخص های حمل ونقلی است. روش جمع آوری اطلاعات در این پژوهش به صورت اسنادی کتابخانه ای و میدانی از طریق پرسش نامه است. ابتدا براساس اطلاعات پرسش نامه و انجام مصاحبه با کارشناسان خبره در حوزه حمل ونقل و مدیریت شهری کرج و با استفاده از طیف لیکرت، معیارهای موثر در ارزیابی عملکرد سامانه اتوبوس های تندرو تعیین شدند. سپس با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی AHP)) به اولویت بندی معیارها پرداخته شد. اطلاعات با نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد از میان 23 معیار شناسایی شده، ده معیار در عملکرد بی آرتی موثر است که مهم ترین معیار، ازدحام جمعیت با وزن (259/0) است. در بین معیارهای مورد بررسی، معیارهای سرفاصله زمانی با وزن (225/0)، زمان سفر با وزن (184/0) در اولویت بعدی قرار گرفت.

با توجه به آثار معضل ترافیک شهری بر ابعاد مختلف زندگی شهروندان، سیاست گذاری برای کنترل ترافیک اهمیت فراوانی دارد. سامانه اتوبوس های تندرو یک سیستم حمل ونقل سریع با عملکرد بالا و انعطاف پذیر است. ازآن جاکه اجرای سیاست های ترافیکی نیازمند به صرف هزینه و زمان زیادی است، حصول اطمینان از کارکرد صحیح این سیاست ها قبل از اجرا بسیار ضروری است و شبیه سازی رایانه ای یکی از رایج ترین و محبوب ترین راه ها جهت حصول اطمینان از کارکرد این سیاست ها است. این تحقیق با ایجاد یک مدل شبیه سازی میکروسکوپی ترافیک از خط 1 سامانه اتوبوس های تندروی تهران و اعتبارسنجی آن به پیاده سازی این طرح ها و ایده ها در قالب دو سناریوی مختلف بر روی این مدل پرداخته است. نتایج پژوهش نشان داد که از نظر قابلیت اطمینان، استفاده از زمان بندی چراغ های راهنمایی و رانندگی باعث ایجاد بهبود نسبی در سیستماولویت دهی در تقاطع ها بر عملکرد خط 1 سامانه اتوبوس های تندرو تهران در طول خیابان های دماوند، انقلاب و آزادی می شود.

از جمله روش های بهبود اتوبوسرانی ایجاد سامانه اتوبوس تندرو است. تقاضای حمل و نقل همگانی، شبکه خیابانی، و تعداد ناوگان اتوبوس و اتوبوس تندرو ورودی های مساله هستند. هدف این مقاله توسعه روشی در تعیین مسیر بهینه برای یک شبکه اتوبوسرانی یکپارچه با یک خط اتوبوس تندرو است. برای افزودن یک خط اتوبوس تندرو به شبکه حمل و نقل همگانی، یک مساله بهینه سازی مسیر در شبکه حل می شود که با استفاده از الگوریتم سرد و گرم کردن مجازی و سریع ترین فرود بهترین مسیر و سرفاصله زمانی را برای سیستم اتوبوسرانی جستجو می کند. کل زمان سفر استفاده کنندگان شبکه اتوبوس تابع هدف در نظر گرفته می شود. بر اساس نتایج برای 20 درصد کاهش زمان سفر اتوبوس تندرو نسبت به اتوبوس در سه سناریو با مسیر و تعداد ناوگان اولیه متفاوت، کل زمان سفر استفاده کنندگان 27.1، 54.1، و 43.1 درصد نسبت به حالت بدون وجود اتوبوس تندرو، در شرایط ناوگان مشترک برای کل سیستم اتوبوسرانی کاهش می یابد. این تغییرات در شرایط ناوگان مستقل برای سامانه اتوبوس تندرو برای سه سناریو به ترتیب 87.1، 80.1، و 81.1 درصد است. آهنگ این تغییرات برای 30 و 40 درصد کاهش زمان سفر نسبت به 20 درصد، به ترتیب، برابر 3 و 1 درصد است.

لطفا برای مشاهده متن چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

حمل ونقل اتوبوسی، جایگاه قابل توجهی در جابه جایی های درون شهری، به ویژه در کلان شهرها دارد. یکی از اقدامات انجام شده در حوزه اتوبوس رانی شهر تهران طی سال های اخیر، واگذاری عرضه خدمات بسیاری از خطوط به بخش خصوصی است. این مطالعه، درصدد بررسی آثار خصوصی سازی بر ارائه خدمات اتوبوس رانی در کلان شهر تهران است. اهمیت خطوط اتوبوس تندرو در میزان جابه جایی و همچنین دسترسی بهتر به اطلاعات این سامانه، موجب شد بررسی تجربی موضوع، در محدوده این خطوط انجام شود. برای بررسی تجربی موضوع، به مقایسه کارایی خطوط 1 و 2 (خطوط دولتی) با خط 7 (خط خصوصی)، طی سال های 1389 تا 1391 با استفاده از داده های فصلی پرداختیم. روش پرکاربرد در این نوع مطالعات، روش تحلیل پوششی داده هاست. نتایج تحقیق، حاکی از ناکارایی نسبی خط 7 در مقایسه با خطوط دولتی هستند که هم از نوع ناکارایی مدیریتی و هم ناکارایی مقیاس بوده که البته ناکارایی مقیاس، شدیدتر است. همچنین ناکارایی خط خصوصی در ستانده جابه جایی مسافر، بیشتر از ستانده کیلومترهای طی شده، شناسایی شد. از این رو، براساس یافته های تحقیق، به نظر می رسد وارد کردن انگیزه های خصوصی در ارائه خدمات حمل ونقل اتوبوسی به شیوه دنبال شده، تاکنون، نتیجه منفی داشته است.

امروزه سیستم‎های حمل و نقل زمینی با چالش بزرگی به نام ازدحام روبه رو هسـتند. از آنجـا کـه پدیده های ترافیکی و ازدحام دارای خصوصیاتی از جمله پیچیدگی و پویـایی هستند، مدل سازی آنها با مدل‎های ریاضی معمول بسیار دشوار و بعضاً غیرممکن است. به همین منظـور،  مـی تـوان در مدل سـازی پدیـدۀ ازدحـام و تشـخیص پارامترهـای مـؤثر در کـاهش یـا افـزایش آن، از تکنولوژی های مبتنی بر عامل‎های دارای همخـوانی بـالا بـا ایـن خصوصـیات بهـره گرفـت. با توجه به جایگاه اتوبوس های تندرو شهری در جابه جایی مسافران، کاهش ترافیک و همچنین کاهش پارامترهای زمان انتظار مسافران و زمان سفر از اهداف این تحقیق هستند. لذا برای تحقق این اهداف از شبیه سازی عامل بنیان حرکت ناوگان اتوبوس های تندرو شهری (BRT) استفاده شده است. در این تحقیق، برنامۀ پایۀ NetLogo برای کدنویسی مدل و اجرای شبیه سازی آن مورد استفاده قرار گرفته است.  در این بررسی سه سناریو متفاوت در نظر گرفته شد. نتایج عملکرد سیستم حمل و نقل تندرو شهری با تغییرات به عمل آمده در هر یک از پارامترهای مؤثر، در هر یک از سناریوها، قابل توجه بود. در نهایت، پس از آنالیز و تحلیل کلی و همچنین مقایسۀ وضعیت های مختلف، نتایج و پیشنهاداتی برای بهبود عملکرد ناوگان اتوبوس های تندرو شهری ارائه شد. از جمله اینکه در خصوص دستیابی به اهداف مورد نظر (یعنی کاهش زمان انتظار مسافران در ایستگاه ها و کاهش زمان سفر) وضعیت سناریوی پل نسبت به دو سناریوی چراغ هوشمند و حالت جاری مناسب تر است.

هدف این مقاله ارزیابی قابلیت دسترسی فضایی سامانه اتوبو سهای تندرو در کلانشهر مشهد بر حسب دسترسی به خود سیستم و دسترسی به سه فعالیت مجزا (بیمارستان، پارک و کتابخانه) از طریق این سیستم است. توزیع الگوهای قابلیت دسترسی در رابطه با طبقات مختلف اجتماعی- اقتصادی شهر مشهد مورد ارزیابی قرار گرفت. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و به منظور سنجش دو بعد دسترسی از نقش حوزه خدمات در بخش تحلیل شبکه و مدل درجه کشش هنسن استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که طبقه ثروتمند از بالاترین سطح دسترسی پیاده به سامانه اتوبوس های تندرو برخوردار است و طبقات کم درآمد در پایین ترین سطح دسترسی پیاده قرار دارند. نمرات دسترسی به هر یک از فعالیت ها، از طریق سامانه اتوبوس های تندرو به طور گسترده ای تحت تاثیر توزیع فضایی و کشش مقصد قرار دارد، به طور کلی برای بیمارستان ها و پارک ها سطح دسترسی به حداقل می رسد و برای کتابخانه ها دسترسی متعادل تر است. اما بررسی وضعیت قابلیت دسترسی مجموع سه فعالیت نشان می دهد که % 87 از کل جمعیت طبقات دارای میانگین نمرات دسترسی پایین تر از حد متوسط هستند.